Wiadomości

W krainie grzybów i pleśni. O historii mykotoksyn

Grzyby to nie tylko pieczarki na pizzy czy borowiki w grzybowej. Zaliczamy do nich też szkodliwe gatunki, które są zdolne do produkcji szkodliwych toksyn, zanieczyszczając tym samym różnorodne produkty, w tym spożywcze. Trzeba mieć świadomość, że to  nasza codzienność, bowiem problem mykotoksyn występuje na skalę globalną. Z analiz wynika, że około 25% światowych zbiorów zanieczyszczonych jest mykotoksynami,
a większość z nich (nawet do 95%) powstaje podczas uprawy polowej. Badania zbóż w Polsce wykazały, że 1,3% z nich zawierało cztery mykotoksyny, 8,3% – trzy, 24,9% –  dwie, a 38,8% jedną mykotoksynę.

Historia o klątwie Jagiellończyka

Mykotoksyny odegrały istotną rolę w historii. Pierwsze doniesienia o szkodliwym działaniu grzybów pleśniowych zapisały się w kartach historii począwszy od średniowiecznej Europy przez czasy kolonialne obu Ameryk, na czasach obecnych kończąc. Wysuwano też hipotezy wskazujące na  możliwość ich występowania w  środowisku życia populacji Etrusków czy na terenach Aten już w V w. p.n.e.

Dowiedziono również, że mykotoksyny były przyczyną śmierci wielu badaczy i  archeologów. Zjawisko to określono później tzw. klątwą Jagiellończyka. Za główną przyczynę wskazano toksyny wytwarzane przez gatunek Aspergillus flavus. Wielokrotna długotrwała inhalacja mykotoksynami w  grobowcach spowodowała u naukowców nowotwory, udary, wylewy i zawały, a w konsekwencji śmierć.

Broń biologiczna

Należy zaznaczyć, że mykotoksykozy najczęściej występowały podczas wojen lub głodu, kiedy żywność była trudno dostępna i niewłaściwie przechowywana. Warto wspomnieć, że mykotoksyny wykorzystywano również celowo jako broń biologiczną. Jednym z przykładów jest wojna w  Wietnamie w  latach 1975–1981, gdzie zastosowano mykotoksyny fuzaryjne – trichoteceny. Spowodowały one śmierć ponad 6 tysięcy osób. W tym celu mykotoksyny wykorzystywano w postaci pyłów i aerozoli i rozpylano z wykorzystaniem bomb przenoszonych przez helikoptery i samoloty. Bombardowania w tym okresie nosiły nazwę „żółtego deszczu”. Mykotoksyny zaaplikowane wziewnie w wysokiej dawce mogą spowodować śmierć w ciągu 12 godzin.

Turkey X Disease

O tym jak poważne zagrożenie zarówno zdrowotne jak i ekonomiczne niosą ze sobą mykotoksyny przekonano się w latach 60. XX wieku. Przyczyniło się do tego wprowadzenie wielkotowarowego chowu zwierząt. Opinią publiczną wstrząsnęła informacja o masowych padnięciach indyków. Tajemniczą chorobę nazwano „Turkey X Disease”, która doprowadziła do śmierci ponad 100 tys. ptaków. W niedługim czasie za przyczynę wskazano aflatoksyny obecne w mączce z orzechów ziemnych będącej składnikiem skażonej paszy. 

„Turkey X Disease” i poważne jej skutki ekonomiczne zapoczątkowały rozwój badań naukowych nad pleśniami. Trwają one do dziś  w poszukiwaniu szybkich metod detekcji oraz najlepszego rozwiązania, które umożliwi ograniczenie szeregu negatywnych skutków wywoływanych przez mykotoksyny.

Więcej informacji o mykotoksynach znajdziecie tutaj

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Privacy Settings
We use cookies to enhance your experience while using our website. If you are using our Services via a browser you can restrict, block or remove cookies through your web browser settings. We also use content and scripts from third parties that may use tracking technologies. You can selectively provide your consent below to allow such third party embeds. For complete information about the cookies we use, data we collect and how we process them, please check our Privacy Policy
Youtube
Consent to display content from Youtube
Vimeo
Consent to display content from Vimeo
Google Maps
Consent to display content from Google
Spotify
Consent to display content from Spotify
Sound Cloud
Consent to display content from Sound